ประกาศกรมควบคุมโรค เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสอบอาการมึนเมา พ.ศ.2569 กฎหมายที่ “ห้ามขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ให้กับคนเมา” บังคับใช้แล้ว ร้านค้าต้องรู้… ถ้ารู้ว่าคนซื้อเมา แต่ยังขายให้ ผู้ขายมีความผิดตาม พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551 : มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

มาตรา 29  กำหนดไว้ว่า “ห้ามขายให้คนเมาจนครองสติไม่ได้” และ “เด็กต่ำกว่า 20 ปี” โดยกฎหมายฉบับใหม่มีเจตนารมณ์เรื่อง “ความรับผิดชอบร่วม” หากร้านค้าฝ่าฝืนขายให้คนเมา แล้วเขาไปขับรถชนคนจนถึงแก่ชีวิต หรือไปก่อเหตุรุนแรง ร้านค้าอาจต้องร่วมชดใช้ทั้งทางแพ่ง (เงิน) และอาญา (จำคุก) ผู้ขายต้องตรวจสอบบัตรประชาชนหากไม่มั่นใจอายุ รวมถึงผู้ที่มีอาการมึนเมาอย่างเห็นได้ชัด “ขาย” หมายความรวมถึง จำหน่าย จ่าย แจก แลกเปลี่ยน ให้ เพื่อประโยชน์ในทางการค้า ประกาศกรมควบคุมโรคฉบับนี้ออกเป็นแนวทางสำหรับ

ผู้ขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ตรวจสอบอาการมึนเมาของบุคคล เท่าที่จำเป็นและสมควร ซึ่งอาการต่อไปนี้ แค่อาการเดียว ก็ถือว่าเมา

1. ดื่มในปริมาณที่ทำให้ การทรงตัว และการเคลื่อนไหวร่างกายบกพร่อง : เดินเซ ยืนลำบาก แสดงพฤติกรรม วาจา ที่เป็นอันตรายต่อตนเองหรือผู้อื่น หรือรบกวนความสงบเรียบร้อย
2. มีกลิ่นแอลกอฮอล์ออกจากร่างกาย และมีอาการร่วม ต่อไปนี้
   อาการทางกายภาพที่สังเกตได้ชัดเจน : ตาแดงก่ำ/มีอาการตากระตุก เดินเซ เดินไม่ตรงทาง ยืนลำบาก ล้มเซ หรือมือสั่นอย่างเห็นได้ชัด 
   อาการทางวาจาและพฤติกรรม : พูดไม่ชัด อ้อแอ้ รวบคำ หรือพูดซ้ำซากวนไปวนมา อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิด ก้าวร้าว ใช้ความรุนแรง ลวนลามผู้อื่นหรือมีพฤติกรรมส่อไปทางเพศ ข่มขู่ยั่วยุ ให้เกิดความไม่สงบ สติสัมปชัญญะถดถอย สับสน ง่วงซึม

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าเมาจริงหรือไม่ เช็คให้ชัวร์ด้วยวิธีต่อไปนี้ (เลือกใช้แค่วิธีเดียว)

1. การแตะจมูกตัวเอง
   ขั้นตอนที่ 1 หลับตาและยื่นแขนไปข้างหน้า พร้อมกับชี้นิ้วไปด้านหน้า
   ขั้นตอนที่ 2 งอศอกและนำมาแตะที่ปลายจมูกโดยไม่ลืมตา
   * ถ้าแตะปลายจมูกพลาดเป้าเกิน 1 เซนติเมตร มีอาการมือสั่นอย่างเห็นได้ชัดขณะพยายามแตะปลายจมูกให้ถือว่าเมา
2. การเดินต่อเท้า
   ขั้นตอนที่ 1 เดินสลับเท้าโดยให้ส้นเท้าชิดปลายเท้าเป็นเส้นตรงไปข้างหน้า 10 ก้าว
   ขั้นตอนที่ 2 หันตัวด้วยเท้าหนึ่งข้าง และเดินสลับเท้าโดยให้ส้นเท้าชิดปลายเท้าอีก 10 ก้าว
   ถ้ามีอาการต่อไปนี้ รวมกัน 2 ครั้งขึ้นไป ระหว่างเดินต่อเท้า ให้ถือว่าเมา
   – เดินต่อเท้าโดยให้ส้นเท้าชิดปลายเท้าอย่างต่อเนื่องไม่ได้      
   – ก้าวออกนอกเส้น
   – ใช้แขนพยุงเพื่อทรงตัว โดยการกางแขนออก
   – หยุดเดินก่อนครบ 10 ก้าว
   – ไม่สามารถหันตัวได้อย่างถูกวิธี
3. การยืนขาเดียวและนับเลข
   ขั้นตอนที่ 1 ยืนตัวตรง ยกขาข้างหนึ่งขึ้นสูงจากพื้นประมาณ 15 เซนติเมตร
   ขั้นตอนที่ 2 เริ่มนับเลขตั้งแต่ 1,000 เป็นต้นไป โดยให้นับจนกว่าจะครบเวลา 30 วินาที

ถ้ามีอาการต่อไปนี้รวมกัน 2 ครั้งขึ้นไประหว่างยืนขาเดียวและนับเลข ให้ถือว่าเมา

1. วางเท้าลงกับพื้นก่อนครบ 30 วินาที
2. ใช้แขนช่วยพยุงเพื่อทรงตัว โดยการกางแขนออก
3. ตัวเซ หรือโยกตัวอย่างชัดเจนขณะยืน
4. เขย่งเท้าข้างที่อยู่กับพื้น

สิ่งที่ร้านค้าต้องระวัง คือ คำว่า “เครื่องดื่มแอลกอฮอล์” กฎหมายใหม่เขียนครอบคลุมไปถึง “วัตถุ หรือของผสม” ที่เอาไปผสมน้ำแล้วดื่มได้เหมือนเหล้า เช่น ผงผสมเหล้า หรือนวัตกรรมเครื่องดื่มแบบใหม่ เครื่องดื่มใด ๆ ที่มีแอลกอฮอล์เกิน 0.5% ถือเป็นเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ตามกฎหมายฉบับนี้ทั้งหมด ดังนั้นจะอ้างว่า “ไม่ใช่เหล้าเพียว ๆ” เพื่อเลี่ยงการขายให้คนเมาไม่ได้

อ้างอิง
1. พระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ.2551  มาตรา 29 วรรคหนึ่ง (2) และมาตรา 40
2. ประกาศกรมควบคุมโรค เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจสอบอาการมึนเมา พ.ศ.2569