เมื่อผู้ต้องหาชี้ตัวแล้วบอกว่า “คนนี้แหละที่เป็นคนสั่ง” หรือ “คนนี้แหละที่ก่อเหตุด้วยกัน” ในทางกฎหมายคำพูดเหล่านี้ เป็นเพียงการ “ซัดทอด” เพื่อโยนความผิดให้คนอื่น การซัดทอด คือ การที่ผู้กระทำความผิด หรือ ผู้ต้องหา หรือจำเลย ให้การพาดพิงถึงบุคคลอื่น ว่าเป็นผู้ร่วมกระทำความผิดด้วย หรือเป็นผู้กระทำผิดคนเดียว ซึ่งเป็นการอ้างถึง หรือ โยนความผิดให้ผู้อื่น
ในทางกฎหมายมักใช้ในการสอบสวนคดี ที่มักได้ยิน คือคำว่า พยานซัดทอด คือ คนที่ “เกี่ยวข้องกับคดี” แล้วให้การพาดพิงถึงคนอื่น เช่น
- ยอมรับว่าตัวเองผิด แล้วบอกว่ามีคนอื่นร่วมทำด้วย
- หรือ บอกว่า “ฉันไม่ผิด อีกคนต่างหากที่ผิด”
คำซัดทอดจะมีน้ำหนักความน่าเชื่อถือน้อยกว่าพยานหลักฐานอื่น
เพราะมีโอกาสที่ผู้พูดจะพูดเท็จเพื่อเอาตัวรอด ศาลจะฟังด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ และไม่เชื่อพยานซักทอดนี้โดยลำพัง ต้องมีพยานหลักฐานอื่นประกอบและการที่จำเลยคนหนึ่งซัดทอดอีกคนหนึ่ง ยังไม่เพียงพอต่อการลงโทษจำเลยที่ถูกซัดทอด มีหลักสำคัญคือ
- ศาลจะลงโทษไม่ได้ : หากโจทก์มีเพียงคำซัดทอดของจำเลยร่วมเท่านั้น โดยไม่มีพยานหลักฐานอื่นที่เป็นอิสระมาประกอบ เพื่อยืนยันว่าจำเลยที่ถูกซัดทอดได้กระทำความผิดจริง
- พยานประกอบต้อง “อิสระ” : พยานหลักฐานประกอบที่ว่านี้ต้องเป็นพยานที่มีแหล่งที่มาเป็นอิสระต่างหาก จากคำซัดทอด และมีคุณค่าเชิงพิสูจน์ที่สามารถสนับสนุนให้คำซัดทอดน่าเชื่อถือมากขึ้น
- ตัวอย่างพยานอิสระ : พยานบุคคลอื่นที่เห็นเหตุการณ์, กล้องวงจรปิด, หลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์, หรือวัตถุพยานที่เชื่อมโยงถึงจำเลยที่ถูกซัดทอด
- ข้อสงสัยยกให้จำเลย : หากพยานหลักฐานทั้งหมดที่นำสืบมา รวมถึงคำซัดทอด ยังมีข้อสงสัยว่าจำเลยที่ถูกซัดทอดได้กระทำความผิดจริงหรือไม่ ศาลต้องยกประโยชน์แห่งความสงสัยนั้นให้แก่จำเลย ตามหลักกฎหมาย
หากคุณตกอยู่ในสถานการณ์เป็นผู้ที่ถูกซัดทอดในคดีอาญา สิ่งสำคัญที่สุด ที่คุณควรทำคือ
- รวบรวมพยานหลักฐาน : ที่สามารถยืนยันความบริสุทธิ์ หรือชี้ให้เห็นถึงความบกพร่องของคำซัดทอด (เช่น หลักฐานที่อยู่, พยานที่ยืนยันว่าคุณไม่ได้อยู่ในที่เกิดเหตุ)
- ใช้สิทธิถามค้าน : ให้ทนายความใช้สิทธิ ถามค้าน พยานซัดทอดอย่างละเอียดในชั้นศาล เพื่อแสดงให้ศาลเห็นถึงความไม่น่าเชื่อถือ หรือแรงจูงใจในการซัดทอดของจำเลยร่วม
- ปรึกษาทนายความ : เพื่อให้ทนายความวางแผนต่อสู้คดี และชี้ให้ศาลเห็นว่าคำซัดทอดนั้น ไม่มีพยานหลักฐานอิสระมาสนับสนุนอย่างเพียงพอ
สรุปพยานซัดทอดไม่ใช่ “ไพ่ตาย” ที่จะเอาใครเข้าคุกก็ได้แต่มันคือ “เบาะแส” ที่ตำรวจต้องไปหาหลักฐานอื่นมาพิสูจน์เพิ่ม ถ้ามีแค่คำพูดลอย ๆ ศาลอาจจะยกฟ้องเพื่อคุ้มครองสิทธิของจำเลยได้
อ้างอิง: ป.วิอาญา ตาม มาตรา 227 , 227/1
