ลูกฟ้อง พ่อ แม่ บุพการี ได้หรือไม่ – สำนักงานกิจการยุติธรรม

คดีที่ลูกหลานฟ้องบุพาการีของตนเอง ต่อศาลเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญา คือ คดีอุทลุม ตาม หลักกฎหมาย : ป.พ.พ. ม.1562 “ผู้ใดจะฟ้องบุพการีของตนเป็นคดีแพ่งหรือคดีอาญาไม่ได้ แต่เมื่อผู้นั้นหรือญาติสนิทของผู้นั้นร้องขอ อัยการจะยกคดีขึ้นว่ากล่าวก็ได้”

บุพการี ได้แก่ บิดา มารดา ปู่ ย่า ตา ยาย ทวด ที่สืบสายโลหิตโดยตรงขึ้นไปตามความจริง

ใคร ห้าม ฟ้องบุพการี

ผู้สืบสันดานโดยชอบด้วยกฎหมาย ที่เกิดจากบิดามารดาจดทะเบียนสมรสกันตามกฎหมาย (ลูก หลาน เหลน ลื่อ)
บุตรที่เกิดจากบิดามารดาไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่…
– บิดาจดทะเบียนรับรองบุตรแล้ว
– บิดาจดทะเบียนสมรสกับมารดาภายหลังจากบุตรคลอดแล้ว
– ศาลมีคำพิพากษาให้เป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดาแล้ว

ห้ามฟ้องคดีอะไรบ้าง คดีแพ่ง คดีอาญา รวมถึงการทำคำให้การ ฟ้องแย้ง แก้ไขเพิ่มเติมคำฟ้องการเข้ารับมรดกความ

ใคร ไม่ถูกห้ามฟ้อง บุพการี

บุตรนอกสมรส – บุตรที่บิดามารดาไม่ได้จดทะเบียนสมรสกัน หรือบุตรที่บิดาไม่ได้จดทะเบียนรับรองบุตร
บุตรบุญธรรม ไม่ถือเป็นผู้สืบสันดานของผู้รับบุตรบุญธรรม จึงมีอำนาจฟ้องผู้รับบุตรบุญธรรมได้
ลูกเลี้ยง ลูกติด เป็นญาติโดยพฤตินัย มีสิทธิฟ้องพ่อ-แม่เลี้ยง
ลูกเขย-ลูกสะใภ้ เป็นญาติด้วยการสมรส มีสิทธิฟ้องพ่อตาแม่ยาย หรือญาติฝั่งพ่อตา แม่ยาย

คดีแบบไหนเป็นคดีอุทลุม VS ไม่เป็นคดีอุทลุม

ห้ามฟ้อง = เป็นคดีอุทลุม
– บุตรฟ้องมารดาว่าแย่งการครอบครองที่ดิน (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 864/2536)
– บุตรฟ้องขอให้ลงโทษมารดาในความผิดอาญา (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1578/2558)
ฟ้องได้ = ไม่เป็นคดีอุทลุม
– บุตรที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฟ้องบิดาเรียกทรัพย์ที่ยืมไปคืนได้ (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1320/2506)
– ลูกสะใภ้ฟ้องบิดาของสามี (คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 255/2496)

กรณีที่ไม่จัดเป็นคดีอุทลุม แม้คู่ความอีกฝ่ายจะเป็นบุพการี

ผู้สืบสันดานฟ้องบุพการี “ในฐานะอื่นที่ไม่ใช่ฐานะส่วนตัว” เช่น การฟ้องมารดาในฐานะผู้จัดการมรดกเพื่อแบ่งทรัพย์มรดก, การฟ้องมารดาในฐานะกรรมการบริษัทให้ชดใช้เงินให้แก่บริษัท ไม่ได้ชดใช้เงินให้แก่ตนเองเป็นการส่วนตัว
การที่บิดามารดา “ร้องสอด” เข้ามาเป็นจำเลยในคดีเอง หรือ “ศาลสั่งให้เข้ามาในคดี” โดยไม่เกี่ยวกับโจทก์
เป็นคดีฝ่ายเดียว และบิดามารดา “เข้ามาคัดค้านในคดีเอง” ทำให้คดีกลายเป็นคดีมีข้อพิพาท

ผลหากคดีที่ฟ้องเป็นคดีอุทลุม : ศาลไม่รับฟ้อง เนื่องจากเป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย ขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ** วิธีแก้ ต้องทำอย่างไรหากจำเป็นต้องฟ้องบุพการี คือ ร้องขอให้พนักงานอัยการฟ้องแทน ตามขั้นตอนดังนี้